تبلیغات
جامعه شناسی - اربعین حسینی ومردم شناسی در جهان شیعه

:درباره وبلاگ

:آرشیو

:پیوندهای روزانه

:نویسندگان

:آخرین پستها

:ابر برچسبها

آماروبلاگ

شنبه 2 بهمن 1389-02:20 ب.ظ



مردم‌شناسی تصویری اربعین حسینی در جهان شیعه

مراسم سوگواری اربعین حسینی، قرن‌هاست که به طور عمده، در کشورها و مناطق شیعه‌نشین در اشکال گوناگون فرهنگی برگزار می‌شود.

شیعیان به سبب مصایب وارده بر امام حسین (ع) و یاران ایشان و نیز اینکه چهلمین روز پس از شهادت امام حسین (ع) از روزهای زیارتی مخصوص آن امام است، به زیارت ایشان می‌پردازند و بایدهای اعتقادی خود را به انجام می‌رسانند. درون‌مایه این مراسم، برگزاری آداب سوگواری بر امام حسین (ع)، خانواده و یاران ایشان، یادآوری مصایب وارده بر ایشان و اطرافیانشان و گرامیداشت یاد و مقام آنان است. این مراسم با توجه به فرهنگ‌های محلی، صورت‌ها و اشکال مختلفی می‌پذیرد.

مناسک روز اربعین در کشور عراق، بیش از هر نقطة دیگری با شدت و جدیت برگزار می‌شود. حضور شیعیان کشورهای دیگر در این مراسم و سنت پیاده‌روی به سوی شهر کربلا و زیارت مراقد شهداء (ع) مهم‌ترین ابعاد مناسک سوگواری روز اربعین در این کشور است. روز اربعین در ایران، به عنوان بزرگترین کشور شیعه‌نشین جهان، تعطیل رسمی است. در این روز در اقصی نقاط ایران، مراسم سوگواری امام حسین (ع) با تنوع و همراه با به ‌کارگیری ایده‌های فرهنگی بسیار گوناگون برگزار می‌شود. این مراسم در بسیاری از نقاط دیگر جهان نیز برگزار شده که شبه‌قاره هند نمونة خوبی از این نقاط است. شیعیان شبه‌قارة هند (هندوستان، پاکستان و بنگلادش) بسیار پرشور در این مراسم شرکت می‌کنند. روز اربعین بار دیگر امام‌باره‌ها، عاشورخانه‌ها و امام‌بارگاه‌ها مملو از جمعیت می‌شوند؛ این روز را در پاکستان «چهلم» می‌نامند. با افزایش روند مهاجرت شیعیان به کشورهای صنعتی جهان و به وجود آمدن جماعت (community)های شیعی در اقصی نقاط عالم، مراسم سوگواری اربعین در این کشورها نیز برگزار می‌شود.

با وجود اینکه مراسم سوگواری اربعین در کشور ما صورت‌های فرهنگی بسیار متنوع، غنی و قابل تعمقی دارد، اما این مراسم در ایران و بیش از آن در دیگر مناطق شیعه‌نشین برای ما کمتر شناخته شده است. به این علت در اینجا شماری از تصاویر مناسک سوگواری در اربعین حسینی، همراه با ذکر برخی ابعاد فرهنگی آن - که به طور عمده شامل مناسک سوگواری اربعین حسینی در خارج از ایران است ـ را به خوانندگان محترم تقدیم می‌کنم. این تصاویر به نحوی انتخاب شد‌ه‌اند که بتوانند تصویری عمومی از برگزاری این مراسم ارائه کنند. در این تصاویر، اشکال و صورت‌های مختلفی از مناسک سوگواری در این روز نشان داده شده است.

اربعین حسینی در عراق

عزاداران خود را از اقصی نقاط عراق به کربلا می‌رسانند. آنها با پای پیاده، گاه سینه‌خیز و گاه با حرکت بر روی زانوی خود، به شهر کربلا می‌ایند. تصویر حاضر نمونه‌ای از حرکت مردمی شیعیان عراق برای حضور در شهر کربلا در اربعین حسینی است.

در عراق، زنان مشارکت فعالی در مراسم اربعین حسینی دارند، حضور بازماندگان بنی‌هاشم در این مراسم چشمگیرتر است. این عکس، تصویری از زنان سیده است که به سوی کربلا در حرکت هستند.

تصویر سوم: اربعین حسینی در عراق

عزاداران عراقی به کربلا می‌رسند. در روز اربعین، مناسک عزاداری چهلمین روز شهادت امام حسین (ع) به اوج خود می‌رسد. در اربعین حسینی سال گذشته که این تصویر گوشه‌ای از آن را به تصویر کشیده است، 9 میلیون نفر شرکت کردند.

حضور در حرم امام حسین (ع) و قرائت زیارت‌نامه وارده برای روز اربعین جزو اصلی مناسک این روز است.

در این تصویر، سوگوارانی نمایش داده شده‌اند که گاه از چند صد کیلومتر دورتر خود را برای حضور در این مراسم به کربلا رسانده‌اند.

این عکس عزاداران را در عراق نشان می‌دهد که برای حضور در مراسم اربعین حسینی به هر وسیله که ممکن بوده، خود را از بغداد به کربلا رسانده و سپس به بغداد باز می‌گردند. در عراق حضور در کربلا در روز اربعین حسینی از اهمیت خاصی برخوردار است. عکس حاضر در تاریخ 28 فوریه سال 2008م (سال گذشته) برداشته شده است.

اربعین حسینی در ایران

در اصفهان روز اربعین، کاروان نمادینِ اسرای کربلا به حرکت درآمده است ... .

تصویر هفتم: اربعین حسینی در ایران

در ایران نه تنها در شهرهای بزرگ، بلکه حتی در روستاهای کوچک و دورافتاده نیز مراسم سوگواری اربعین حسینی برگزار می‌شود.

این عکس گوشه‌ای از مراسم سوگواری حسینی را در روستای فروی، از توابع شهرستان نائین، در استان اصفهان نشان می‌دهد.

اربعین حسینی در پاکستان

نمادهای عزاداری در میان سوگواران اربعین حسینی در پاکستان بسیار است. در این تصویر برخی از این اشیای نمادین مشخص شده‌اند که هر یک به نحوی مشارکت‌کنندگان را با چهلمین روز شهادت امام حسین (ع) مرتبط می‌کنند. «تعزیه» که در میان شیعیان شبه‌قاره هند همان ماکت حرم امام حسین (ع) است، در مرکز این عکس قابل مشاهده است.

مراسم اربعین حسینی در پاکستان با جدیت بسیار برگزار می‌شود. این مراسم شامل مناسک نمادین بسیاری است. در تصویر حاضر، اسبی که نماد «ذوالجناح» است، همراه با عزاداران حرکت داده می‌شود. تصویر حاضر عزاداران حسینی را در شهر راولپندی پاکستان نشان می‌دهد.

اربعین حسینی در سوئد

مشارکت جمعی در آیین‌های عبادی روز اربعین، جزو مهمی از واقعیت‌های فرهنگی شیعیان است.

حضور در مجامع عمومی و حمل پرچم‌هایی که هر یک معنایی نمادین دارند، در این

مراسم چشمگیر است. تصویر حاضر شیعیان سوگوار را در شهر مالمو سوئد نشان می‌دهد.

زنان و کودکان همواره مشارکت مهمی در مناسک سوگواری حسینی داشته‌اند. در این تصویر، عناصر مهمی از این مناسک از جمله حضور زنان، کودکان و سالمندان به همراه خانواده‌شان قابل مشاهده است.

این عکس گوشه‌ای از مراسم سوگواری اربعین حسینی در شهر مالمو سوئد را به نمایش می‌گذارد.




تاریخ آخرین ویرایش:- -